Subsidies voor AI en automatisering in het MKB: welk potje past bij jou (2026)

Je wilt iets automatiseren, en al snel hoor je het: "daar is vast subsidie voor." Soms klopt dat. Vaak niet. En de partijen die je het vertellen, de subsidie-adviesbureaus, verdienen aan het aanvragen zelf, dus die zien overal een potje.

Wij zitten aan de andere kant: wij bouwen de automatisering. Daardoor zien we van dichtbij welk soort project wél in een regeling past en welk niet, zonder dat we een aanvraagservice aan je willen verkopen. Dit stuk is dat eerlijke overzicht: welke subsidie hoort bij welk type project, wat de regelingen in 2026 doen, en wanneer je beter gewoon kunt bouwen omdat er niks te halen valt.

In het kort

• Er is geld voor AI en automatisering in het MKB, maar niet voor alles.
• Grofweg: je team leren werken met AI valt onder SLIM, iets technisch-nieuws zelf laten ontwikkelen onder WBSO, samen innoveren onder de MIT, en een bestaande oplossing invoeren onder een regionale voucher.
• De meeste gewone automatisering, bestaande tools aan elkaar knopen, is technisch niet nieuw. Daar krijg je meestal niks voor, en dat is prima.
• Let op de "tot 50% terug"-verhalen: die bedragen gelden zelden voor jouw project.
• Reken de terugverdientijd, niet de subsidie. Vaak is dat het hele verhaal.

*Laatst gecontroleerd op 28 juli 2026, tegen rvo.nl en rijksoverheid.nl. Subsidieregelingen veranderen, soms halverwege het jaar. Controleer datums en bedragen altijd bij de bron voordat je aanvraagt.*

Welke automatisering past bij welk potje

Het antwoord op "krijg ik hier subsidie voor?" hangt af van wát je precies doet. Grofweg zijn er vier soorten projecten, en elk hoort bij een ander potje:

• Je team leren werken met AI. Scholing dus. Dat valt onder de SLIM-regeling.
• Iets technisch-nieuws zelf laten ontwikkelen. Echt nieuwe software of techniek, geen bestaande tool. Dat is WBSO.
• Samen met een ander bedrijf innoveren. Een groter innovatietraject met een partner. Dan kom je bij de MIT.
• Een bestaande oplossing invoeren die nieuw is voor jou. Iets wat elders al werkt, bij jou implementeren. Daar zijn regionale vouchers voor.

De rest van dit stuk werkt die vier uit, en sluit af met het soort project waar geen van deze potjes bij past. Dat is namelijk vaker het geval dan de subsidie-lijstjes je laten geloven.

SLIM: geld om je team te leren werken met AI

SLIM staat voor leren en ontwikkelen in het MKB. Het betaalt niet je software, maar je scholing: cursussen, begeleiding, mensen laten bijleren. Wil je je team leren fatsoenlijk met AI te werken, bijvoorbeeld om aan de AI-geletterdheidsplicht te voldoen, dan valt dat hieronder.

Belangrijk om eerlijk te zijn: SLIM is geen aparte "AI-subsidie". Het is een algemene scholingsregeling waar AI-training toevallig in past. Verwacht dus geen speciaal AI-potje.

In 2026 kun je als individueel MKB-bedrijf aanvragen in het tweede tijdvak, van 10 augustus tot en met 7 september. Let op: de aanvragen worden via een loting verdeeld, niet op volgorde van binnenkomst, omdat het budget in het verleden binnen enkele minuten op was. Het maximum voor een individuele aanvraag ligt rond de 25.000 euro, maar controleer het exacte bedrag voor jouw situatie bij de bron, want dat verschilt per grootte van de aanvraag.

WBSO: voor wat je zélf technisch nieuw ontwikkelt

De WBSO is een belastingvoordeel voor speur- en ontwikkelwerk. En ja, zelf ontwikkelde software en AI vallen daar onder; RVO noemt AI zelfs met zoveel woorden als een belangrijke ontwikkelrichting. In 2026 krijg je 36 procent van de eerste schijf aan kosten terug (50 procent als je een starter bent), en 16 procent over het deel boven de grens van 391.020 euro.

Maar hier zit de belangrijkste eerlijkheid van dit hele stuk: de WBSO is voor techniek die je zélf nieuw ontwikkelt, niet voor het kopen of instellen van bestaande software. Laat je een bestaande tool koppelen aan je systeem, dan is dat geen speur- en ontwikkelwerk, hoe slim de oplossing ook is. En twee dingen die veel mensen onderschatten: RVO wil dat je het technische probleem concreet kunt omschrijven, en je moet vanaf dag één je uren bijhouden. Dat administratieve werk is een deel van de prijs.

MIT: voor echte innovatie, meestal samen

De MIT-regeling (Mkb-innovatiestimulering Regio en Topsectoren) is het zwaardere instrument, voor echte innovatie. Het bekendste onderdeel zijn de R&D-samenwerkingsprojecten: je werkt met minstens één ander MKB-bedrijf aan iets nieuws. In 2026 kun je aanvragen van 9 juni tot en met 15 september, en je krijgt 35 procent van de kosten vergoed. Een klein project ligt tussen de 50.000 en 200.000 euro, een groot project tussen de 200.000 en 350.000 euro.

Daarnaast liep er dit voorjaar een aparte AI-tender binnen de MIT, met een eigen budget van 3,55 miljoen euro. Die opent doorgaans in het voorjaar, dus houd 'm in de gaten als je een serieus AI-innovatietraject van plan bent.

Eén ding om te weten: de MIT is niet voor een eenpitter die een workflow wil laten bouwen. Het is bedoeld voor grotere, gezamenlijke innovatie. En de losse haalbaarheidsprojecten die vroeger landelijk liepen, doet RVO niet meer zelf; die vraag je nu regionaal aan. Kijk daarvoor in de Loketwijzer van RVO waar je in jouw regio moet zijn.

Regionale vouchers: vaak de échte MKB-route

De landelijke regelingen hierboven zijn vooral gemaakt voor ontwikkeling en innovatie. Voor gewone automatisering, een bestaande oplossing invoeren die jouw werk sneller maakt, zijn de regionale en provinciale vouchers vaak een veel betere match. Ze zijn minder bekend, en juist daarom onderbelicht in de meeste overzichten.

Een goed voorbeeld is de Sprintsubsidie MKB in Limburg voor 2026 en 2027. Die vergoedt tot 50 procent van de kosten, tussen de 5.000 en 24.500 euro per aanvraag, met "digitalisering van bedrijfsprocessen" en "automatisering" als expliciete thema's. De voorwaarde past precies op wat wij vaak bouwen: je voert een oplossing in die elders al bewezen is en die nieuw is voor jouw bedrijf. In 2026 zijn er twee aanvraagperiodes, in het voorjaar en van 21 september tot 21 oktober.

In Noord-Nederland loopt via het SNN een vergelijkbare regeling voor digitalisering en robotisering. Elke regio doet het net anders, dus de belangrijkste tip is simpel: kijk wat er in jouw provincie is. Daar zit voor gewone automatisering vaak meer dan in de grote landelijke potten.

Waar je géén subsidie voor krijgt (en waarom dat niet erg is)

Nu het stuk dat je in geen enkel subsidie-lijstje vindt. De meeste automatisering die we voor het MKB bouwen, valt buiten al deze regelingen. Bestaande tools aan elkaar knopen, een vaste workflow opzetten met standaardsoftware, een offerte-opvolging die vanzelf loopt: dat is technisch niet nieuw, en dus geen WBSO of MIT. Hooguit een regionale voucher, als je geluk hebt met je provincie.

En dat is geen slecht nieuws. Juist die projecten zijn goedkoop en snel terugverdiend, subsidie of niet. Waar een innovatietraject een aanvraag van weken en een uitkomst van maanden kent, staat een gewone automatisering vaak binnen afzienbare tijd te draaien en verdient hij zichzelf terug in bespaarde uren. Soms is de tijd die een subsidieaanvraag kost meer waard dan de subsidie zelf.

De vuistregel: reken eerst uit of het project uit kan zonder subsidie. Kan het dat, dan is een passend potje een meevaller, geen voorwaarde. Kan het dat niet, dan is subsidie zelden de reden om het toch te doen.

Hoe wij hierin passen

Wij zijn geen subsidie-adviesbureau. Wij bouwen de automatisering, en in de audit zeggen we eerlijk of er een regeling bij past. Zo niet, dan reken je gewoon of het uit kan; daar hebben we een apart stuk over, wat automatisering kost. Zit er wél een potje bij, mooi meegenomen, maar het is nooit de reden dat we iets aanraden.

Wil je weten of jouw plan in een regeling past, of gewoon of het zonder subsidie uit kan? Plan een gesprek, dan kijken we er nuchter naar.

Veelgestelde vragen

Krijg ik subsidie als ik bestaande tools laat koppelen?

Meestal niet. Bestaande software aan elkaar knopen is technisch niet nieuw, dus het valt buiten de WBSO en de MIT. Soms past het wel binnen een regionale voucher voor digitalisering, zoals de Sprintsubsidie in Limburg. Kijk daarvoor bij je eigen provincie.

Is de WBSO ook voor software en AI?

Ja, maar alleen als je het zélf technisch nieuw ontwikkelt. Een eigen model trainen of nieuwe software bouwen kan kwalificeren. Een bestaande tool kopen en instellen niet. En je houdt je uren bij vanaf de eerste dag.

Wat is het verschil tussen SLIM en WBSO?

SLIM betaalt aan het leren: je mensen scholen, bijvoorbeeld in het werken met AI. De WBSO betaalt aan het ontwikkelen: zelf iets technisch nieuws maken. Het eerste gaat over kennis, het tweede over techniek.

Klopt "tot 50 procent van je AI-investering terug"?

Zelden voor één regeling. Dat percentage komt meestal uit het stapelen van meerdere potjes of uit een specifieke regionale voucher. De grote landelijke regelingen zitten op 35 procent (MIT) of een belastingvoordeel (WBSO). Wees voorzichtig met overzichten die met het hoogste bedrag zwaaien.

Moet ik een adviesbureau inschakelen?

Voor kleine bedragen zelden de moeite. Een aanvraag kost tijd en vaak een percentage van de subsidie. Reken eerst of dat de opbrengst waard is. Bij een groot innovatietraject kan begeleiding lonen; bij een gewone automatisering meestal niet.

Tot slot

Subsidie voor AI en automatisering bestaat, maar minder breed en minder royaal dan de lijstjes doen voorkomen. Begin daarom niet bij het potje, maar bij wat je wilt bouwen. Weet je dat, dan is snel duidelijk of er een regeling bij past: scholing onder SLIM, eigen ontwikkeling onder WBSO, samen innoveren onder de MIT, een bestaande oplossing invoeren onder een regionale voucher. En valt je project buiten alles, dan is dat vaak juist het teken dat het klein, snel en goedkoop genoeg is om gewoon te doen.

Laat je niet gek maken door maximumbedragen die zelden voor jou gelden. Reken de terugverdientijd, kies dan pas. Plan een gesprek als je wilt dat we meekijken welk van de twee het bij jou is.

Bronnen

• Rijksoverheid, "Nieuwe aanvraagtijdvakken SLIM-mkb bekend" (31 maart 2026). Individueel mkb tweede tijdvak: 10 augustus tot en met 7 september 2026; selectie via loting; subsidieplafond eerste tijdvak 11 miljoen euro.
• RVO, WBSO (rvo.nl/subsidies-financiering/wbso), geraadpleegd 28 juli 2026. Eerste schijf 36 procent (starters 50 procent), tweede schijf 16 procent, grens eerste schijf 391.020 euro. Zelfontwikkelde software en AI kwalificeren als speur- en ontwikkelwerk; bestaande tools kopen of instellen niet.
• RVO, MIT R&D-samenwerkingsprojecten, geraadpleegd 28 juli 2026. Aanvraagperiode 9 juni tot en met 15 september 2026, 35 procent, klein project 50.000 tot 200.000 euro, groot project 200.000 tot 350.000 euro, minimaal twee samenwerkende mkb'ers. Aparte AI-tender in het voorjaar, budget 3,55 miljoen euro. Haalbaarheidsprojecten worden niet meer landelijk door RVO uitgevoerd, alleen nog regionaal (zie de Loketwijzer).
• Provincie Limburg, Sprintsubsidie MKB 2026-2027. Tot 50 procent, tussen 5.000 en 24.500 euro per aanvraag, thema's digitalisering van bedrijfsprocessen en automatisering, voor het invoeren van een bestaande oplossing die nieuw is voor de onderneming. Aanvraagperiodes in het voorjaar en van 21 september tot 21 oktober 2026.
• CBS, AI-monitor 2024 (gepubliceerd 27 februari 2025). In 2024 gebruikte 22,7 procent van de bedrijven met tien of meer werkzame personen AI; kleinste bedrijven 17,8 procent, grootste 59,2 procent.